Od prawie 20 lat mam zaszczyt pomagać moim klientom rozwiązywać przeróżne problemy organizacyjne, mierzyć się z wyzwaniami zmieniającego się rynku i oczekiwań klientów zewnętrznych i wewnętrznych oraz kształtować kulturę organizacyjną od podstaw. Koniec roku to dla wielu z nich czas podsumowań minionego roku.
Jednym z narzędzi, którego stosowanie często doradzam klientom i je z powodzeniem wdrażałam (także w zespołach i organizacjach, którymi sama zarządzałam) jest zadawanie pytań, które otwierają na konstruktywne wnioski, rozwiązania, pozwalają zajrzeć w głąb siebie, zrozumieć skąd w naszym życiu wzięły się akurat te a nie inne rzeczy. Pytania są kluczowe w każdej sytuacji i relacji – to one są narzędziem rozwoju, budowania porozumienia. Dzięki nim budujemy autentyczne, uczciwe i satysfakcjonujące relacje – nie tylko te partnerskie, rodzinne czy przyjacielskie, ale także całą gamę relacji zawodowych. To pytania stanowią o jakości rozmowy. Przez to są rdzeniem każdej zdrowej kultury organizacyjnej. Dla mnie są podstawowym narzędziem pracy jako trenerki biznesu, psycholożki, menedżerki, mentorki. To dzięki dobrym pytaniom, które sama usłyszałam od kogoś, zrobiłam największą pracę nad własnym rozwojem. Jest sporo pytań, które sama sobie także regularnie zadaję.
Przez te wszystkie lata gromadzę też takie pytania, które pomagają zespołom, z którymi pracuję wzmocnić nić koleżeństwa i współpracy, pogłębić wzajemne zaufanie. Czasem te pytania wydają się głupie lub dziecinne, kiedy indziej są zabawne lub bardzo trudne. Czasem odpowiedzi na nie padają przy akompaniamencie gromkiego śmiechu, a czasem łez. Jednak zawsze służą one temu, by pogłębić więzi, żeby się lepiej zrozumieć lub trochę bardziej polubić. Bo dobra relacja pomaga realizować wspólnie projekty, nawet jeśli pracujemy nad nimi siedząc w biurach na odległych krańcach świata, w zupełnie innej strefie czasowej, wychowani w totalnie innej kulturze.
Sztuka zadawania pytań, zamiast usilnego wymyślania odpowiedzi, nie jest umiejętnością łatwą czy intuicyjną i prawie zawsze wymaga systematycznej, konsekwentnej pracy. Należy ją pielęgnować i rozwijać jak każdą inną umiejętność. Częścią sukcesu każdej firmy jest właśnie umiejętność zadawania właściwych pytań właściwym osobom we właściwym czasie. Zbiór pytań w ebooku Odważne Pytania. Ważne rozmowy. 100 pytań, które lider powinien zadawać sobie i innym to efekt wielu lat doświadczeń moich i mojego zespołu. Można je zadawać z różną częstotliwością w praktycznie każdej organizacji, bo są świetnym narzędziem do zarządzania zespołem, budowania marki pracodawcy, podnoszenia kompetencji psychologicznych i społecznych kadry kierowniczej oraz pracowników, a także samorozwoju liderów.
Ze 100 wybrałam ponad 20, które szerzej omówiłam na webinarze Jak podsumować rok? Pakietowego Rozwoju Pracowników. O dwóch pierwszych możesz posłuchać tutaj:
Inne, które omówiłam na godzinnym webinarze to:
#21 Co idzie dobrze? Z czego jesteś zadowolona/y? Jakie miałaś/eś sukcesy w ostatnim roku? Nawet te bardzo małe?
To zawsze dobre pytanie na początek – pozytywnie nastraja i pozwala skoncentrować się pracownikowi na sukcesach i możliwościach. Uczy dostrzegania nawet małych rzeczy – a ta umiejętność bardzo przydaje się w trudniejszych czasach, pomaga utrzymywać optymizm pomimo porażek. Celebrowanie sukcesów poprzez dostrzeganie i docenianie nawet małych postępów buduje też lepszą atmosferę i przyjazną kulturę pracy.
#31 Co chciałbyś/abyś móc robić za 6 miesięcy, a czego nie możesz robić teraz?
Zadając to pytanie dajesz sobie szansę dowiedzieć się, co jest trudne i ekscytujące dla członków Twojego zespołu. Ta wiedza może być podstawą taktycznych decyzji w przyszłości, aby jak najlepiej dostosowywać firmę nie tylko do potrzeb klientów, ale i do wizji oraz potrzeb pracowników.
#38 Jak uważasz, co możesz zrobić, żeby być coraz lepszym liderem w kolejnym roku?
To będzie bez wątpienia jedno z trudniejszych pytań dla Twoich podwładnych, ale odpowiedzi mogą być dla Ciebie niezwykle cenne. Pozwolą Ci dowiedzieć się w jakim stopniu podobnie lub może zupełnie różnie postrzegacie kluczowe wartości i kompetencje przywódcze, oraz czy to, czego oczekują od Ciebie Twoi ludzie jest też tym, czego oczekuje od Ciebie zarząd i cała organizacja.
#49 Co takiego ostatnio zrobiłaś/eś, by zachęcać innych członków zespołu (lub pracowników innych działów) do szczerej, przejrzystej komunikacji? Co jeszcze możesz zrobić w tym temacie?
Poziom zaufania zależy głównie od tego, kto tym zaufaniem obdarza, a nie od tego, kto ten kredyt zaufania otrzymuje. Przeszłe doświadczenia każdego z nas definiują to, w jakim stopniu mamy umiejętność ufania, jesteśmy ufni.
Warto jednak pamiętać, że zawsze są rzeczy, które może zrobić lider, by członkowie jego zespołu mieli większą skłonność do ufania sobie nawzajem. Dzielenie się ważnymi przemyśleniami czy mówienie o popełnionych przez siebie błędach to ważny sygnał od lidera dla zespołu, że w jego obecności ludzie mogą bezpiecznie omawiać własne błędy, zamiast zamiatać je pod dywan.
#58 Co powstrzymuje Cię przed realizowaniem 100% twoich planów (zadań, celów)?
Jako przełożony powinieneś wiedzieć o wszystkich barierach, które powstrzymują Twoich ludzi przed realizowaniem ich zadań. Bo tylko wtedy, gdy znasz prawdziwe przyczyny opóźnień lub „nie dowożenia planów” wiesz, co możesz zrobić, by usunąć te z barier, na które masz wpływ.
#77 W jakim obszarze Twój zespół dopuszcza się największego marnotrawstwa? Gdzie moglibyśmy poprawić efektywność? A co marnotrawi się w Twojej rodzinie? co marnotrawisz w Twoim życiu?
Zawsze jest miejsce na ograniczenie marnotrawstwa. Obszarów jest wiele – może to być:
To pytanie dotyczy wszystkich i wszystkiego w firmie, bo wszystko kosztuje pieniądze firmy. Oszczędzanie przez bycie bardziej efektywnym pozwala zaoszczędzić nie tylko środki finansowe, ale też optymalnie wykorzystywać kreatywność i entuzjazm ludzi.
Inne, które szczególnie lubię i polecam to:
